Trafik KazalarıHukuki Bilgiler

Araç Mahrumiyet Bedeline İtiraz ve Dilekçe Örneği

İçeriğe Göz Atın


Öne çıkan noktalar

Araç mahrumiyet bedeline itiraz sürecine ilişkin dört kritik nokta:

  1. 1
    Araç mahrumiyet bedeli, emsal aracın günlük kira bedelinin bilirkişice belirlenen makul onarım süresiyle çarpılmasıyla hesaplanır. Aracın serviste fiilen kaldığı gün sayısı esas alınmaz.
  2. 2
    Mahrumiyet bedeli zorunlu trafik sigortasının teminatı dışındadır. Talebin muhatabı kusurlu sürücü, araç maliki ve işletendir.
  3. 3
    İcra takibinde ödeme emrine 7 gün, devam eden davada bilirkişi raporuna 2 hafta içinde itiraz edilir.
  4. 4
    2026’da açılan davalarda dava değeri 50.000 TL’yi aşmıyorsa karar kesindir. Değer kaybı ve onarım bedelinin aynı dosyada istenmesi istinaf yolunu açık tutar.

Trafik kazası sonrasında gündeme gelen hukuki süreçlerden biri olan araç mahrumiyet bedeline itiraz, talep edilen tutarın makul onarım süresini ya da emsal kira bedelini aştığı gerekçesiyle yapılan başvurudur. İcra takibiyle istenen bedele itiraz süresi ödeme emrinin tebliğinden itibaren 7 gün (İcra ve İflas Kanunu 62. madde), devam eden davada bilirkişi raporuna itiraz süresi 2 haftadır (Hukuk Muhakemeleri Kanunu 281. madde).

Mahrumiyet bedeli, gelir kaybı ve kira mahrumiyeti gibi dolaylı zararlardan sayıldığından zorunlu trafik sigortası teminatı dışındadır (Karayolları Trafik Kanunu 92. madde) ve talebin muhatabı kusurlu sürücü, araç maliki ve işletendir. Hesaplama fiilen serviste geçen güne değil, bilirkişinin belirlediği makul onarım süresine dayanır.

Av. Rahman Güner



UZMAN GÖRÜŞÜ

Araç mahrumiyet bedeline yapılan itirazın sonucunu, itirazın hangi hesap unsuruna yöneldiği belirler. Talebin fahiş olduğunu söylemek ya da kiralama faturasının bulunmamasına dayanmak yeterli değildir. Yargıtay, fatura yokluğunda zararın hakim tarafından takdir edileceğini kabul eder. İtirazın sonuç vermesi adına makul onarım süresini, emsal aracın segmentini, tasarruf edilen giderleri ve kusur oranını tek tek tartışmak ve her kalem için rakam vermek gerekir. İcra takibinde 7 günlük süre kaçırılırsa takip kesinleşir. Davada bilirkişi raporuna 2 hafta içinde itiraz edilmezse rapor, itiraz etmeyen taraf bakımından kesinleşir.

Av. Rahman Güner

Kurucu Avukat, Ankara Barosu, Sicil No: 42581

Araç Mahrumiyet Bedeli Nedir? Kısaca Nasıl Hesaplanır?

Araç mahrumiyet bedeli, trafik kazası sonrası aracını onarım süresince kullanamayan kişinin uğradığı zararının karşılığıdır. Halk arasında yattı parası ya da ikame araç bedeli olarak da bilinen bu zarar kaleminde, zarar görenin ticari araç işletmesi şart değildir, özel otomobil sahibi de talep edebilir. Talebin dayanağı haksız fiil sorumluluğudur (Türk Borçlar Kanunu 49. madde).

Araç mahrumiyet bedeli hesaplanırken emsal nitelikteki aracın günlük kira bedeli, bilirkişinin belirlediği makul onarım süresiyle çarpılır. Bulunan tutardan yakıt gibi araç kullanılmadığı için yapılmayan giderler indirilir. Son aşamada ise zarar görenin kendi kusur oranına düşen kısım düşülür.

Örneğin; günlük kira bedelinin 2.000 TL, makul onarım süresinin 15 gün kabul edildiğini varsayalım. Burada brüt tutar 30.000 TL olur. Tasarruf edilen giderler için %10 indirim yapıldığında 27.000 TL kalır. Zarar görenin kusuru %25 ise ödenecek bedel 20.250 TL seviyesine iner.

Rakamların örnek olduğunu tekrar belirtmek gerekir. Emsal kira bedeli araç sınıfına ve bölgeye göre bilirkişi incelemesiyle belirlenir.

Araç Mahrumiyet Bedeline Hangi Durumlarda İtiraz Edilir?

Araç mahrumiyet bedeline itiraz, talep edilen tutarın hesap unsurlarından en az birinin gerçeği yansıtmadığı durumlarda gündeme gelir ve uygulamada itirazın dayandığı başlıca durumlar şöyledir:

  • Serviste geçen sürenin tamamı istenmiş, makul onarım süresi dikkate alınmamıştır.
  • Parça tedarikindeki gecikme karşı tarafa yüklenmiş, sürenin uzamasında zarar görenin payı gözetilmemiştir.
  • Günlük kira bedeli, hasarlı araçla aynı sınıfta olmayan üst segment araç üzerinden hesaplanmıştır.
  • Yakıt ve bakım gibi tasarruf edilen giderler brüt tutardan indirilmemiştir.
  • Zarar görenin kusur oranı hesaba yansıtılmamıştır.
  • Kasko poliçesinden ikame araç alınan günler için ayrıca mahrumiyet bedeli istenmiştir.
  • Aynı yoksunluk hem mahrumiyet bedeli hem ticari kazanç kaybı adı altında iki kez talep edilmiştir.
  • Pert olan araçta onarım süresi esas alınmış, yeni araç temini için gereken makul süre hesaplanmamıştır.
  • Talep, dolaylı zararları teminat dışında bırakan zorunlu trafik sigortasına yöneltilmiştir.
  • Zamanaşımı dolmuş alacak için takip başlatılmıştır.

İtiraz gerekçesi somut veriyle ve belgeyle desteklenmediğinde sonuç vermez. Örneğin; emsal kira bedeline itiraz eden taraf, aynı segmentte faaliyet gösteren kiralama firmalarının fiyat listesini sunar.

Araç Mahrumiyet Bedeline Nasıl İtiraz Edilir?

Araç mahrumiyet bedeline hangi yolla itiraz edileceği, talebin ileri sürüldüğü aşamaya bağlı olarak değişmektedir. Süreçte kritik bir nokta olarak, yanlış mercie yapılan başvuru süreyi korumaz ve zamanaşımı dolayısıyla hak kaybı yaşanabilir. Dolayısıyla ilk anda hem doğru mercie hem de doğru ve etkili dayanaklarla itiraz edilmelidir. İtiraz sürecini birkaç adımda şöyle toparlayabiliriz:

  • Kısmi itirazda itiraz edilen miktar ve sebebi açıkça yazılır.
  • Açılan davada cevap dilekçesi, dava dilekçesinin tebliğinden itibaren 2 hafta içinde verilir.
  • Dosyaya sunulan bilirkişi raporuna, tebliğden itibaren 2 hafta içinde itiraz edilir.
  • Rapora karşı emsal fiyat listesi, servis kayıtları ve uzman görüşü dosyaya konur.
  • Ek rapor ya da yeni bilirkişi heyeti talebi dilekçede ayrıca belirtilir.
  • Sigorta şirketinin ret kararına karşı Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurulur.
  • Mahkeme kararına karşı istinaf yoluna tebliğden itibaren 2 hafta içinde gidilir.

Her aşamada itirazın yazılı yapılması ve dayanak belgelerin aynı dilekçeye eklenmesi gerekir. Sözlü beyanla yetinilen itirazlar tutanağa geçmediğinde ileri sürülmemiş sayılır.

İcra Takibiyle İstenen Mahrumiyet Bedeline İtiraz

Mahrumiyet bedeli için başlatılan ilamsız takipte borçlu, ödeme emrinin tebliğinden itibaren 7 gün içinde icra dairesine itiraz eder (İcra ve İflas Kanunu 62. madde). Süresinde yapılan itiraz takibi kendiliğinden durdurur. Borcun tamamına değil kısmına itiraz ediliyorsa kabul edilen miktar açıkça gösterilmelidir, aksi halde itiraz yapılmamış sayılır.

Engel nedeniyle süre kaçırıldığında, engelin kalktığı tarihten itibaren 3 gün içinde icra mahkemesine gecikmiş itiraz yapılır (65. madde). Yetki itirazı da esasa ilişkin itirazla birlikte aynı 7 günlük süre içinde ileri sürülür ve yetkili icra dairesi gösterilir.

Takip durduğunda alacaklı, itirazın tebliğinden itibaren 1 yıl içinde itirazın iptali davası açar (67. madde). Mahrumiyet bedeli bilirkişi incelemesiyle belirlendiğinden likit alacak sayılmaz, icra inkar tazminatı koşulları kural olarak oluşmaz.

Mahrumiyet Bedeli Bilirkişi Raporuna İtiraz

Devam eden davada mahrumiyet bedelini hesaplayan bilirkişi raporuna itiraz süresi, raporun tebliğinden itibaren 2 haftadır (Hukuk Muhakemeleri Kanunu 281. madde). Süre içinde başvurulması şartıyla, özel ya da teknik çalışma gerektiren hallerde tek defaya mahsus ve 2 haftayı aşmayan ek süre verilebilir.

İtirazda raporun hangi unsurunun hatalı olduğu tek tek gösterilir. Makul onarım süresinin fiili servis süresiyle eşitlenmesi, emsal aracın üst segmentten seçilmesi, tasarruf edilen giderlerin indirilmemesi ve kusur oranının yansıtılmaması en sık ileri sürülen gerekçelerdir.

Onarım süresinin makine mühendisi bilirkişi tarafından belirlenmesi gerekir. Servis bildirimi ya da fatura tarihi tek başına yeterli sayılmaz. Süresinde itiraz edilmeyen rapor, itiraz etmeyen taraf bakımından kesinleşir ve istinaf aşamasında aynı noktalar ileri sürülemez.

Sigorta Şirketinin Mahrumiyet Bedeli Talebini Reddetmesine İtiraz

Zorunlu trafik sigortası, gelir kaybı, kar kaybı, iş durması ve kira mahrumiyeti gibi dolaylı zararları teminat dışında bırakır (Karayolları Trafik Kanunu 92. madde). Zorunlu sigortanın mahrumiyet bedelini reddetmesi yerleşik uygulamaya uygun olup itiraz sonuç vermez ve talep kusurlu sürücü, araç maliki ve işletene yöneltilir. Kasko poliçesinde kullanım ve gelir kaybı ek teminatı yer alıyorsa durum değişir. Ek teminat poliçede yazılı limitle sınırlıdır ve reddedilen talep için önce sigorta şirketine yazılı başvuru yapılır.

Şirket 15 gün içinde cevap vermez ya da talebi reddederse Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurulur veya dava açılır (97. madde). Komisyona başvuru için sigorta şirketinin üye olması gerekir ve üyelik durumu başvuru öncesinde Komisyonun listesinden kontrol edilir.

Mahrumiyet Bedeli Davasında Mahkeme Kararına Karşı İstinaf

İlk derece mahkemesi kararına karşı istinaf süresi, kararın tebliğinden itibaren 2 haftadır (Hukuk Muhakemeleri Kanunu 345. madde). Mahrumiyet bedeli davalarında sonucu belirleyen eşik parasal sınırdır. 2026 yılında açılan davalarda dava değeri 50.000 TL sınırını aşmayan malvarlığı davalarına ilişkin kararlar kesindir ve istinaf yolu kapalıdır (341. madde). Sınırın hesabında karar tarihi değil, davanın açıldığı tarihteki miktar esas alınır.

Mahrumiyet bedeli talepleri çoğunlukla sınırın altında kaldığından, dava açılırken değer kaybı ve onarım bedeli gibi kalemlerin aynı dosyada toplanması kanun yolunu açık tutar. Bölge adliye mahkemesi kararına karşı temyiz sınırı 682.000 TL olup altında kalan kararlar kural olarak temyiz edilemez (362. madde).

İstinaf dilekçesinde, ilk derece mahkemesinde ileri sürülmüş itirazlara dayanılır ve bilirkişi raporuna süresinde itiraz edilmemiş noktalar istinaf sebebi yapılamaz.

Araç Mahrumiyet Bedeline İtiraz Süreleri

Araç mahrumiyet bedeline itiraz sürecinde süreler birbirinden bağımsız işler ve hak düşürücü niteliktedir. Süreçteki tüm hak düşürücü süreler şöyledir:

  • Ödeme emrine itiraz 7 gün, gecikmiş itiraz engelin kalkmasından itibaren 3 gündür (İcra ve İflas Kanunu 62 ve 65. maddeler).
  • Alacaklının itirazın iptali davası açma süresi 1 yıldır (67. madde).
  • Dava dilekçesine cevap süresi 2 hafta olup gerekçeli talep üzerine tek defaya mahsus ve 1 ayı geçmeyen ek süre verilebilir (Hukuk Muhakemeleri Kanunu 127. madde).
  • Bilirkişi raporuna itiraz 2 hafta, istinaf başvurusu 2 haftadır (281 ve 345. maddeler).
  • İcra mahkemesi kararlarına karşı istinaf süresi 10 gündür.
  • Sigorta şirketine yapılan başvuruda şirketin cevap süresi 15 gündür (Karayolları Trafik Kanunu 97. madde).
  • Alacak, zararın ve sorumlunun öğrenilmesinden itibaren 2 yıl, kaza gününden itibaren 10 yıl geçmekle zamanaşımına uğrar (109. madde).

Zamanaşımı savunması icra itirazında ya da cevap dilekçesinde açıkça ileri sürülmediğinde dikkate alınmaz.

Araç Mahrumiyet Bedeline İtiraz Dilekçesi Örneği

Avukat Rahman Güner’in hazırladığı bu dilekçe örneği, devam eden davada talep edilen mahrumiyet bedeline itiraz amacıyla dosyaya sunulan itiraz dilekçesinin yapısını genel hatlarıyla göstermek amacıyla hazırlanmış olup, her olayın farklı nitelikler taşıması ve dilekçe içeriğinin somut olay özelinde değişkenlik göstermesi dolayısıyla doğrudan kullanılmaması gerektiğinin altını çizmek isteriz.

… ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ SAYIN HAKİMLİĞİ’NE

DOSYA NO: …/… Esas

İTİRAZ EDEN DAVALI: [Ad Soyad] (T.C. Kimlik No: …) – [Adres]

VEKİLİ: …

DAVACI: [Ad Soyad] – [Adres]

KONU: Davacının araç mahrumiyet bedeli talebine itirazlarımızı içerir.

AÇIKLAMALAR:

  1. Davacı, …/…/… tarihli kaza nedeniyle … gün süreyle aracını kullanamadığını ileri sürerek … TL mahrumiyet bedeli talep etmiştir. Talep edilen tutar fahiştir.
  2. Davacının aracı serviste … gün kalmıştır. Sürenin … günü parça tedariki beklenerek geçmiştir. Mahrumiyet bedeli fiili servis süresine göre değil, hasarın niteliğine uygun makul onarım süresine göre hesaplanır.
  3. Davacının aracı … marka … model olup … segmentindedir. Talebe dayanak yapılan günlük kira bedeli üst segment araç üzerinden belirlenmiştir. Emsal kira bedeli, hasarlı araçla aynı sınıftaki araç esas alınarak saptanmalıdır.
  4. Hesaplamada aracın kullanılmadığı dönemde yapılmayan yakıt ve bakım giderleri indirilmemiştir. Yoksunluk zararında tasarruf edilen giderlerin brüt tutardan düşülmesi gerekir.
  5. Kaza, … Kaza Tespit Tutanağı ile sabit olduğu üzere davacının yüzde … oranında kusuruyla meydana gelmiştir. Davacının kendi kusuruna düşen kısım hesaba yansıtılmamıştır.
  6. Davacı, aynı dönem için hem mahrumiyet bedeli hem kazanç kaybı talep etmiştir. Aynı yoksunluk iki ayrı kalemle tazmin edilemez.
  7. Davacının kasko poliçesi kapsamında …/…/… ile …/…/… tarihleri arasında ikame araç kullandığı anlaşılmaktadır. İkame araç sağlanan günler için ayrıca mahrumiyet bedeli istenemez.

HUKUKİ SEBEPLER: 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ve ilgili sair mevzuat.

DELİLLER: Kaza tespit tutanağı, servis giriş ve çıkış kayıtları, parça tedarik yazışmaları, emsal araç kiralama firmalarının fiyat listeleri, davacıya ait kasko poliçesi ve hasar dosyası, makine mühendisi bilirkişi incelemesi, uzman görüşü, tanık beyanları ve her türlü yasal delil.

SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

  1. Fazlaya ilişkin mahrumiyet bedeli talebinin reddine.
  2. Makul onarım süresinin makine mühendisi bilirkişi marifetiyle belirlenmesine.
  3. Emsal günlük kira bedelinin, hasarlı araçla aynı segmentteki araç üzerinden tespitine.
  4. Tasarruf edilen giderler ile davacının kusur oranının hesaba yansıtılmasına.
  5. Yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini vekâleten talep ederiz. …/…/…

EKLER:

  1. Vekaletname örneği.
  2. Emsal araç kiralama fiyat listeleri.
  3. Servis giriş ve çıkış kayıtları.

DAVALI VEKİLİ

Mahrumiyet Bedeli İcra Takibine İtiraz Dilekçesi Örneği

İlamsız takiple istenen mahrumiyet bedeline itiraz, icra dairesine verilen dilekçeyle yapılır. Dilekçe 7 günlük süre içinde sunulmadığında takip kesinleşir.

… İCRA MÜDÜRLÜĞÜNE

DOSYA NO: …/… Esas

İTİRAZ EDEN BORÇLU: [Ad Soyad] (T.C. Kimlik No: …) – [Adres]

VEKİLİ: …

ALACAKLI: [Ad Soyad] – [Adres]

TEBLİĞ TARİHİ: Ödeme emri tarafımıza …/…/… tarihinde tebliğ edilmiş olup itirazımız 7 günlük yasal süre içindedir.

KONU: Takibe, borca, faize ve yetkiye itirazlarımızı içerir.

AÇIKLAMALAR:

  1. Alacaklı, …/…/… tarihli trafik kazası nedeniyle araç mahrumiyet bedeli adı altında … TL asıl alacak için takip başlatmıştır. Takibe konu borç tarafımızca kabul edilmemektedir.
  2. Yetkiye itiraz ediyoruz. Müvekkilin yerleşim yeri … ili olup takibin … İcra Dairesinde yürütülmesi gerekir. Yetkili icra dairesi … İcra Müdürlüğüdür.
  3. Borca itiraz ediyoruz. Kaza nedeniyle alacaklının uğradığı yoksunluk zararı bulunmamaktadır. Alacaklının aracı kaza sonrasında da kullanılabilir durumdadır.
  4. Kabul anlamına gelmemek kaydıyla, talep edilen tutar fahiştir. Mahrumiyet bedeli, hasarın niteliğine uygun makul onarım süresi ile emsal araç günlük kira bedeli çarpılarak bulunur. Alacaklı serviste geçen sürenin tamamını hesaba katmıştır.
  5. Kaza, alacaklının yüzde … oranındaki kusurundan kaynaklanmıştır. Alacaklının kendi kusuruna düşen kısım talep edilemez.
  6. Faize ve faiz oranına itiraz ediyoruz. Takip talebinde istenen faiz başlangıç tarihi ve oranı dayanaksızdır.
  7. Alacak zamanaşımına uğramıştır. Kaza tarihi …/…/… olup takip tarihine kadar 2 yıllık süre dolmuştur. Zamanaşımı definde bulunuyoruz.

SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

  1. Yetkiye, takibe, borca ve faize itirazlarımızın kabulüne.
  2. Takibin durdurulmasına.
  3. İtirazımızın alacaklı tarafa tebliğine karar verilmesini vekaleten talep ederiz. …/…/…

BORÇLU VEKİLİ

Mahrumiyet Bedeli Bilirkişi Raporuna İtiraz Dilekçesi Örneği

Bilirkişi raporuna itiraz, raporu alan mahkemeye sunulur. Dilekçede rapordaki hesap kalemleri karşılaştırmalı olarak tartışılır.

… ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ SAYIN HAKİMLİĞİ’NE

DOSYA NO: …/… Esas

İTİRAZ EDEN DAVALI: [Ad Soyad / Ticaret Unvanı] – [Adres]

VEKİLİ: …

DAVACI: [Ad Soyad] – [Adres]

KONU: …/…/… tarihli bilirkişi raporuna itirazlarımız ile ek rapor alınması taleplerimizi içerir.

TEBLİĞ TARİHİ: Rapor vekilimize …/…/… tarihinde tebliğ edilmiş olup itirazlarımız 2 haftalık yasal süre içinde sunulmaktadır.

AÇIKLAMALAR:

  1. Bilirkişi heyeti, davacının araç mahrumiyet zararını … TL olarak hesaplamıştır. Rapor, aşağıda açıklanan yönlerden denetime elverişli değildir.
  2. Raporda makul onarım süresi … gün kabul edilmiştir. Süre, servisin düzenlediği belgeden aynen alınmış olup hasarın niteliği yönünden değerlendirilmemiştir. Onarım süresinin makine mühendisi üye tarafından teknik verilere göre belirlenmesi gerekir.
  3. Günlük kira bedeli … TL üzerinden hesaplanmıştır. Davacının aracı … segmentinde olmasına rağmen emsal olarak üst segment araç alınmıştır. Dilekçemiz ekinde sunduğumuz fiyat listelerinde aynı segment için günlük bedel … TL seviyesindedir.
  4. Raporda yakıt, bakım ve amortisman gibi tasarruf edilen giderler indirilmemiştir. Yoksunluk zararı net tutar üzerinden hesaplanmalıdır.
  5. Kusur dağılımına ilişkin rapor dosyada mevcut olmasına rağmen, mahrumiyet hesabında davacının yüzde … oranındaki kusuru dikkate alınmamıştır.
  6. Heyet, davacının kasko poliçesinden yararlandığı ikame araç günlerini araştırmamıştır. İkame araç sağlanan dönem için mahrumiyet bedeli hesaplanması mükerrer tazminat sonucu doğurur.
  7. Raporda hesabın hangi veriye dayandığı gösterilmemiştir. Dayanak gösterilmeyen rapor hükme esas alınamaz.

HUKUKİ SEBEPLER: 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu, Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları ve ilgili sair mevzuat.

DELİLLER: …/…/… tarihli bilirkişi raporu, emsal araç kiralama firmalarının fiyat listeleri, kusur bilirkişi raporu, davacıya ait kasko poliçesi ve hasar dosyası, servis kayıtları, uzman görüşü, ek bilirkişi incelemesi ve her türlü yasal delil.

SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

  1. Bilirkişi raporuna itirazlarımızın kabulüne.
  2. Makul onarım süresi, emsal kira bedeli, tasarruf edilen giderler ve kusur oranı yönünden ek rapor alınmasına.
  3. Davacının kasko hasar dosyasının ilgili sigorta şirketinden celbine.
  4. Ek raporun yetersiz kalması halinde dosyanın yeni bilirkişi heyetine tevdiine.
  5. Yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini vekaleten talep ederiz. …/…/…

EKLER:

  1. Vekaletname örneği.
  2. Emsal segment günlük kira bedeli listeleri.
  3. Uzman görüşü.

DAVALI VEKİLİ

Sigorta Şirketine Mahrumiyet Bedeli Başvuru ve İtiraz Dilekçesi Örneği

Kasko poliçesinde kullanım ve gelir kaybı ek teminatı bulunan sigortalı, reddedilen talebi için şirkete yazılı başvuru yapar. Başvuru, tahkim ve dava yolunun ön aşamasıdır.

… SİGORTA ANONİM ŞİRKETİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE

BAŞVURAN SİGORTALI: [Ad Soyad] (T.C. Kimlik No: …) – [Adres]

POLİÇE NO: …

HASAR DOSYA NO: …

KONU: Kullanım kaybı ek teminatı kapsamındaki talebimin reddine itirazımı içerir.

AÇIKLAMALAR:

  1. … plakalı aracım şirketiniz nezdinde …/…/… başlangıç tarihli … numaralı kasko poliçesi ile sigortalıdır. Poliçeye kullanım ve gelir kaybı ek teminatı dahil edilmiş olup günlük limit … TL, azami süre … gündür.
  2. Aracım …/…/… tarihinde meydana gelen kazada hasar görmüş, … Servisinde …/…/… ile …/…/… tarihleri arasında onarılmıştır.
  3. Onarım süresince araçtan yoksun kaldığım dönem için yaptığım talep, …/…/… tarihli yazınızla reddedilmiştir. Ret gerekçesi poliçe kapsamıyla bağdaşmamaktadır.
  4. Ret yazısında talebin dolaylı zarar niteliğinde olduğu belirtilmiştir. Poliçede kullanım kaybı ek teminatı ayrıca satın alınmış ve primi tahsil edilmiştir. Ek teminat, genel şartlarda teminat dışı sayılan zararı poliçe limitiyle sınırlı olarak kapsama almaktadır.
  5. Onarım süresi servis kayıtlarıyla sabittir. Poliçede öngörülen azami süre aşılmamıştır.
  6. Talebimin karşılanmaması halinde Sigorta Tahkim Komisyonuna başvuracağımı ve yargı yoluna gideceğimi bildiririm.

SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda açıkladığım nedenlerle;

  1. Ret kararının yeniden değerlendirilmesini.
  2. Kullanım kaybı ek teminatı kapsamında … gün için toplam … TL ödeme yapılmasını.
  3. Talebimin yine reddedilmesi halinde ret gerekçesinin yazılı olarak ve dayanak poliçe hükmü gösterilerek tarafıma bildirilmesini saygılarımla talep ederim. …/…/…

EKLER:

  1. Kasko poliçesi ve ek teminat dökümü.
  2. Servis giriş ve çıkış belgeleri.
  3. …/…/… tarihli ret yazısı.
  4. Kaza tespit tutanağı.

BAŞVURAN

Araç Mahrumiyet Bedeline İtiraz Dilekçesi Nasıl Yazılır?

Araç mahrumiyet bedeline itiraz dilekçesi, itirazın hangi takibe ya da hangi rapora yöneldiğinin belirtilmesiyle başlamalı ve başvurunun eşleştirilmesi adına mutlaka dosya numarası ve tebliğ tarihi içermelidir. İtirazın lehte sonuçlanması, hesap kalemlerinin tek tek tartışılmasına bağlıdır. Dilekçenin hazırlanması icra takibinde 7 günlük, derdest davada 2 haftalık süre içinde tamamlanır ve dilekçede aşağıdaki detaylar yer almalıdır:

  • Mercii doğru seçilmelidir. İcra takibinde icra dairesi, derdest davada mahkeme yazılır.
  • Dosya esas numarası ile tebliğ tarihi belirtilir ve süreye uyulduğu beyan edilir.
  • İtirazın kapsamı gösterilir. Borcun tamamına ya da kısmına itiraz edildiği yazılır.
  • Kısmi itirazda kabul edilen miktar rakamla belirtilir.
  • Makul onarım süresine ilişkin itiraz, hasarın niteliği ve parça tedarik süreciyle açıklanır.
  • Emsal kira bedeline itirazda aynı segment için fiyat listesi sunulur.
  • Tasarruf edilen giderler ile kusur oranının hesaba yansıtılmadığı ayrı maddede gösterilir.
  • Talep net kurulur; ek rapor, yeni heyet ya da talebin reddi açıkça istenir.

Dilekçe itiraz eden ya da vekili tarafından imzalanır ve ekler numaralandırılarak listelenir.

İtiraz Dilekçesinde Bulunması Gereken Bilgiler ve Belgeler

Araç mağduriyet bedeline itiraz dilekçesinin temelini itiraza ilişkin belgeler oluşturur ve doğru ve etkili belgeler ile desteklenmediğinde bilirkişi raporu aynen hükme esas alınır. Bu kapsamda dilekçede yer alması gereken bilgi ve belgeler şöyledir:

  • Ödeme emri ya da bilirkişi raporunun örneği eklenir.
  • Kaza tespit tutanağı ile kusur durumunu gösteren belgeler sunulur.
  • Servis giriş ve çıkış kayıtları, iş emri ve parça tedarik yazışmaları konur.
  • Aynı segment araçlar için kiralama firmalarından alınan güncel fiyat listeleri eklenir.
  • Karşı tarafın kasko poliçesi ve ikame araç kullanımına ilişkin hasar dosyası istenir.
  • Aracın ruhsat bilgileri ile model ve segment verileri sunulur.
  • Ticari araç iddiası varsa vergi ve defter kayıtlarının celbi talep edilir.
  • Makine mühendisi uzman görüşü yazılı olarak dosyaya konur.

Kritik bir nokta olarak, başka kurumun elinde bulunan belgeler için celp talebi dilekçede açıkça yazılır. Talep edilmeyen belge için mahkeme kendiliğinden müzekkere yazmaz.

Fazla Hesaplanan Mahrumiyet Bedeline Dilekçede Nasıl İtiraz Edilir?

Fazla hesaplama iddiası, rapordaki rakamların karşı veriyle yan yana konmasıyla ortaya konur. Dilekçede her kalem için rapordaki tutar ile doğru kabul edilen tutar gösterilir. Karşılaştırma aşağıda sıraladığımız noktalar üzerinden kurulduğunda itiraz denetlenebilir hale gelir.

  • Rapordaki gün sayısı ile hasarın niteliğine uygun makul onarım süresi karşılaştırılır.
  • Parça bekleme süresinin kaç güne karşılık geldiği servis kayıtlarından çıkarılır.
  • Rapordaki günlük kira bedeli ile emsal segment listelerindeki bedel yan yana yazılır.
  • Tasarruf edilen yakıt ve bakım giderinin tutarı hesaplanarak gösterilir.
  • Kusur oranının uygulanmasıyla ortaya çıkan fark rakamla ifade edilir.
  • İkame araç sağlanan günler toplam süreden düşülür.
  • Hesaplanan doğru tutar ile talep edilen tutar arasındaki fark tek rakamla özetlenir.

Karşılaştırma tablosu dilekçe ekinde sunulduğunda itiraz denetlenebilir hale gelir. Rakam vermeden yapılan fahişlik iddiası değerlendirmeye alınmaz.

İtiraz Sonrası Süreç ve İtirazın Reddi Durumunda Yapılacaklar

İcra takibine süresinde itiraz edildiğinde takip durur ve sıra alacaklıya geçer. Devam eden davada rapora itiraz, mahkemenin ek rapor ya da yeni heyet kararıyla sonuçlanır.

  • Alacaklı, itirazın kendisine tebliğinden başlayan 1 yıllık süre içinde harekete geçer.
  • Dava açılmazsa takip düşer ve alacaklı genel hükümlere göre alacak davası açabilir.
  • İtirazın iptali davasında haksız çıkan borçluya en az yüzde 20 icra inkar tazminatı yükletilebilir.
  • Mahrumiyet bedeli likit alacak sayılmadığından tazminat koşulları kural olarak oluşmaz.
  • Rapora itiraz reddedilirse ek rapor talebi yinelenir ve uzman görüşü sunulur.
  • Hüküm aleyhe kurulursa 2 hafta içinde istinaf yoluna başvurulur.
  • Dava değeri 50.000 TL sınırının altındaysa karar kesindir ve istinaf yolu kapalıdır.
  • Kasko ek teminatında ret kararı sürerse Komisyon nezdinde tahkim yoluna gidilir.

Her aşamada süre kaçırıldığında itiraz hakkı düşer. Takip ve dava dosyasındaki tebligat tarihleri ayrı ayrı takip edilir.

Araç Mahrumiyet Bedeline İtirazda Yargıtay Kararları

Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, 2021/26777 esas ve 2022/11236 karar sayılı 29.09.2022 tarihli kararında, ikame araç kiralandığına ilişkin belge sunulmamasının talebin reddi için yeterli olmadığını belirlemiştir. Karara göre belge bulunmadığında hakim zararın miktarını hakkaniyete uygun olarak takdir eder (Türk Borçlar Kanunu 50. madde). Mahkemenin, hasarın niteliğine uygun makul onarım süresini ve süre boyunca ikame araç için ödenmesi gereken bedeli bilirkişi raporuyla saptaması gerekir. Karar, Adalet Bakanlığının kanun yararına temyiz başvurusu üzerine oybirliğiyle verilmiş ve hüküm, hukuki sonuçlarına etkili olmamak kaydıyla bozulmuştur (Hukuk Muhakemeleri Kanunu 363. madde). Bozma kararı 24.01.2023 tarihli Resmî Gazetede yayımlanmıştır.

Kararın itiraz eden taraf bakımından sonucu, fatura yokluğuna dayanan savunmanın tek başına yeterli olmamasıdır. İtirazın hesap unsurlarına yönelmesi gerekir. Dairenin yerleşik uygulamasında onarım süresi serviste geçen süreye göre değil makine mühendisi bilirkişinin belirlediği makul süreye göre saptanır, emsal kira bedeli aynı segmentteki araç üzerinden hesaplanır ve aynı yoksunluk iki ayrı kalemle tazmin edilmez.

Mahrumiyet bedeli için araç kiralama faturası gerekli midir?

Hemen yukarıda da değindiğimiz Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2021/26777 esas sayılı kararında, kiralama belgesi sunulmadığı gerekçesiyle talebin reddedilmesi hukuka aykırı bulunmuştur. Zararın miktarı tam olarak ispatlanamadığında hakim, olayların olağan akışını gözeterek tutarı takdir eder (Türk Borçlar Kanunu 50. madde).

Zarar, aracın fiilen kiralanmış olmasından değil, kullanım imkanının ortadan kalkmasından doğar. Fatura varsa dosyaya sunulması tutarı güçlendirir. Bulunmaması ise bilirkişi incelemesiyle makul onarım süresi ve emsal günlük kira bedeli belirlenerek giderilir. İtiraz eden taraf bakımından yalnızca fatura yokluğuna dayanmak sonuç vermez ve itirazın gün sayısına, emsal bedele ve kusur oranına yönelmesi gerekir.

Mahrumiyet bedeli hesaplanırken kaç gün esas alınır, parça bekleme süresi dahil midir?

Mahrumiyet bedeli hesaplanırken aracın serviste fiilen kaldığı gün sayısı değil, hasarın niteliğine uygun makul onarım süresi dikkate alınır ki bu süre, bilirkişi tarafından hasar fotoğrafları, iş emri ve değişen parça listesi incelenerek belirlenir. Dolayısıyla servisin düzenlediği teslim belgesindeki tarih tek başına bağlayıcı değildir.

Parça bekleme süresi, parçanın piyasada olağan tedarik süresi kadar hesaba dahil edilir. Yurt dışından getirtilen ya da üretimi durmuş parçalarda uzayan süre, gecikmenin kimden kaynaklandığına göre değerlendirilir. Zarar görenin aracı servise geç teslim etmesi ya da onarım bedelini zamanında ödememesi nedeniyle uzayan günler hesaptan düşülür.

Sabit bir gün sayısı bulunmaz ve süre her dosyada hasarın ağırlığına ve değişen parça sayısına göre ayrıca belirlenir. Servis kaydında 45 gün görünen dosyada bilirkişi makul süreyi 18 gün olarak saptarsa, aradaki 27 gün hesaptan düşülür. Kaza tarihi ile dava ya da sigorta ödemesi tarihi arasındaki sürenin tamamının esas alınması bozma sebebidir.

Araç mahrumiyet bedelinden sigorta şirketi sorumlu mudur?

Zorunlu trafik sigortası şirketi, araç mahrumiyet bedelinden sorumlu değildir. Mahrumiyet zararı, kanunun teminat dışında saydığı dolaylı zararlar arasında yer alır (Karayolları Trafik Kanunu 92. madde) ve talebin sigorta şirketine yöneltilmesi halinde dava reddedilir ve aleyhe vekalet ücretine hükmedilir.

Sorumluluk kusurlu sürücü, araç maliki ve işletene aittir ve müteselsildir yani zarar gören dilediğine başvurabilir. İstisna kasko poliçesidir. Kullanım ve gelir kaybı ek teminatı ayrıca satın alınmışsa sigortalı, poliçede yazılı günlük limit ve azami süre ile sınırlı olarak kendi sigortacısından talepte bulunabilir. İhtiyari mali mesuliyet sigortası bakımından yerleşik uygulama teminat dışı kabul etme yönündedir.

Kusur oranı araç mahrumiyet bedelini etkiler mi?

Zarar görenin kendi kusuruna düşen kısım, araç mahrumiyet tazminatından indirilir. Örneğin, %25 kusurlu zarar görenin 40.000 TL olarak hesaplanaın araç mahrumiyet tazminatı, kusur indirimi sonrasında 30.000 TL olarak bleirlenir. Tam kusurlu zarar gören mahrumiyet bedeli talep edemez.

Kusur oranı kaza tespit tutanağıyla kesinleşmez ve yargılama sırasında alınan kusur bilirkişi raporuyla belirlenir ve tutanakta belirtilen orandan farklı çıkabilir. İtiraz eden taraf, mahrumiyet hesabının kusur raporundaki oranla uyumlu olup olmadığını denetler. Hesapta kusur indirimi yapılmamışsa itiraz dilekçesinde oran ve ortaya çıkan fark rakamla gösterilir.

Pert olan araç için mahrumiyet bedeli talep edilebilir mi?

Pert olan araçlarda da mahrumiyet bedeli talep edilebilir fakat hesaplama yöntemi değişmektedir. Pert olan araçta onarım yapılmadığından makul onarım süresi ölçü alınamaz. Yargıtayın yerleşik uygulamasında süre, zarar görenin emsal nitelikte yeni araç temin etmesi için gereken makul süreye göre belirlenir.

Sürenin tespitinde emsal aracın piyasadan temin edilebilirliği, sigorta şirketinin pert işlemlerini tamamlama süresi ve hasar bedelinin ödenme tarihi gözetilir. Sabit gün sayısı bulunmaz; kaza tarihi ile dava tarihi arasındaki sürenin tamamı üzerinden yapılan hesaplamalar bozulmaktadır.

Pert bedelinin ödenmesinden 90 gün sonra yeni araç alan zarar görende, gecikmenin kendisinden kaynaklanan kısmı süreye eklenmez. İtiraz eden taraf bakımından en sık kullanılan gerekçe, pert dosyasında onarım süresinin esas alınmasıdır. Sigorta ödemesinin yapıldığı tarihten sonra geçen günler, zarar görenin araç temininde gecikmesi niteliğinde olup hesaptan düşülür.

Mahrumiyet bedeli ile değer kaybı aynı dilekçede istenebilir mi?

Mahrumiyet bedeli ile değer kaybı farklı zarar kalemleri olsa da aynı dava dilekçesinde birlikte talep edilebilir. Değer kaybı, onarım sonrası aracın ikinci el piyasa değerinde oluşan düşüşü; mahrumiyet bedeli ise onarım süresince kullanım imkanının yitirilmesini karşılar. Kalemlerin birlikte istenmesi dava değerini yükselttiğinden kanun yolu bakımından da sonuç doğurur.

2026 yılında açılan davalarda toplam dava değeri 50.000 TL sınırını aşmadığında karar kesin olur ve istinaf yolu kapanır (Hukuk Muhakemeleri Kanunu 341. madde). Değer kaybı zorunlu trafik sigortası teminatı içinde, mahrumiyet bedeli ise teminat dışındadır ve sigorta şirketi davalı gösterilecekse ayrım dilekçede belirtilir.

Mahrumiyet bedeli ödenmezse haciz uygulanabilir mi?

Ödeme emrine 7 gün içinde itiraz edilmediği takdirde takip kesinleşir ve alacaklı haciz talep edebilir (İcra ve İflas Kanunu 62. madde). Buna karşın süresinde yapılan itiraz takibi durdurur ve haciz işlemi uygulanamaz. Alacaklının takibi sürdürebilmesi için 1 yıl içinde itirazın iptali davası açması ve lehine karar alması gerekir (67. madde).

Mahkeme kararıyla itirazın iptaline hükmedilmesi halinde takip kaldığı yerden devam eder ve haciz uygulanır. İlamsız takipte borca itiraz edilmemesi nedeniyle kesinleşen dosyada maaş haczi, banka hesaplarına haciz ve taşınır taşınmaz malların haczi gündeme gelir. Süre kaçırıldığında engelin kalkmasından itibaren 3 gün içinde icra mahkemesine gecikmiş itiraz yolu açıktır (65. madde).

Mahrumiyet bedeline itiraz dilekçesi avukatsız ve harçsız verilebilir mi?

İcra takibinde ödeme emrine itiraz harca tabi değildir ve borçlu dilekçeyi kendisi verebilir. Devam eden davada bilirkişi raporuna itiraz da yargılamanın devamı niteliğinde olduğundan ayrıca harç yatırılmaz. Benzer şekilde sigorta şirketine yapılan yazılı başvuru da ücretsizdir.

İtiraz dilekçesinde avukatla temsil zorunlu değildir fakat bu durum hem süre hem de teknik detaylar açısından bir risk yaratır. Ödeme emrine itiraz süresi 7 gün olup kaçırıldığında takip kesinleşir ve haciz yolu açılır. İtirazın hangi hesap kalemine yöneldiğinin gösterilmesi, emsal kira bedeli ile makul onarım süresinin tartışılması da konunun teknik yönleridir ki uzman olmayan bir vatandaşın bu süreçleri ilerletmesi neredeyse imkansızdır.

İtirazın iptali davasında haksız çıkan borçlu, hükmolunan tutarın en az %20’si oranında icra inkar tazminatıyla karşılaşabilir.

Av. Rahman Güner

Atatürk Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu olan Av. Rahman Güner, Ankara Barosu 1 No’lu Baroya kayıtlıdır. Ceza hukuku alanında yüksek lisans eğitimi almıştır. Trafik kazası ceza davaları, ölümlü ve yaralanmalı trafik kazaları, iş kazası tazminatı, kusur dağılımı, trafik bilirkişiliği, aktüerya ve nitelikli hesaplama alanlarında çalışmaktadır.

İlgili Makaleler

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu
Call Now Button