Nafaka Artırım Davası Nedir?

Nafaka artırım davası, mahkemece hükmedilmiş nafakanın değişen koşullara göre yükseltilmesi için açılan uyarlama davasıdır. Hukuki dayanağı Türk Medeni Kanunu’nun 176. maddesinin dördüncü fıkrasıdır. Hüküm, tarafların mali durumlarının değişmesi veya hakkaniyetin gerektirmesi halinde iradın artırılmasına karar verilebileceğini düzenler (TMK m. 176/4). İştirak nafakasında ek dayanak, durumun değişmesi halinde hakimin miktarı yeniden belirlemesini öngören TMK m. 331’dir.

Dava, boşanma davasının devamı niteliğinde değildir. Boşanma davası evlilik birliğini sona erdirir ve nafakayı ilk kez belirler. Velayet davası çocuğun kimin yanında kalacağını çözer. Artırım davası ise kesinleşmiş kararı güncelleyerek yeni miktar belirler. Velayet düzenlemesiyle doğrudan bağlantılıdır; velayeti elinde bulunduran ebeveyn, müşterek çocuk adına iştirak nafakasının artırılmasını talep eder (TMK m. 182/2).

Dört nafaka türü de artırım talebine konu olur. Tedbir nafakası dava süresince, yoksulluk nafakası boşanma sonrası eş lehine, iştirak nafakası müşterek çocuk için, yardım nafakası ise altsoy ve üstsoy arasında ödenir. Nafaka alacaklısı, hangi tür olursa olsun koşullar değiştiğinde artırım isteyebilir. Kesinleşmiş karar, tarafların bir daha mahkemeye gidemeyeceği anlamına gelmez.

Nafaka Artırım Davası Nasıl Açılır?

Dava, nafaka alacaklısının yerleşim yerindeki aile mahkemesine verilen dilekçeyle açılır. Dilekçede önceki kararın esas ve karar numarası, mevcut miktar ve talep edilen yeni miktar açıkça gösterilir. Dava açma adımları aşağıda sıralanmıştır.
Önceki nafaka kararının onaylı sureti ve kesinleşme şerhi adliye kaleminden temin edilir. Karar metnindeki otomatik artış hükmü kontrol edilir.
Talep edilecek yeni miktar hesaplanır. Mevcut nafaka, TÜİK verileriyle güncellenir ve artan giderler eklenerek rakam belirlenir.
Dilekçe, HMK m. 119’daki zorunlu unsurlara göre yazılır. Taraf bilgileri, dava konusu, açıklamalar, hukuki sebepler, deliller ve talep sonucu eksiksiz yer alır.
Artışı haklı kılan belgeler eklenir. Okul kayıt yazısı, kira sözleşmesi, sağlık raporu, fatura ve gider belgeleri en sık kullanılan eklerdir.
Karşı tarafın gelir durumunu gösteren kayıtların mahkemece celbi talep edilir. SGK hizmet dökümü, vergi dairesi kaydı, tapu ve trafik kayıtları dilekçede istenir.
Dilekçe, harç ve gider avansı yatırıldıktan sonra tevzi bürosuna teslim edilir. UYAP üzerinden e-Devlet şifresiyle elektronik başvuru da yapılır.
Tensip zaptından sonra dilekçeler teatisi tamamlanır. Ön inceleme duruşmasının ardından tahkikat aşamasına geçilir.
Dilekçenin avukat aracılığıyla hazırlanması sonucu doğrudan etkiler. Talep sonucunda yazılan rakam mahkemeyi bağlar; hakim, talepten fazlasına hükmedemez (HMK m. 26). Düşük yazılan rakam kalıcı kayıp doğurur. Aile hukuku alanında çalışan avukat, güncel içtihat ile endeks verilerini birlikte değerlendirerek doğru miktarı belirler ve delil düzenini kurar.

Hangi Durumlarda Açılabilir?

Dava, nafakanın belirlendiği tarihe göre koşulların değiştiği her durumda açılır. Değişikliğin geçici olmaması ve süreklilik taşıması aranır. Uygulamada en sık rastlanan durumlar aşağıda yer almaktadır.
Enflasyon nedeniyle nafakanın alım gücünü yitirmesi. Kararda otomatik artış hükmü bulunmayan dosyalarda en yaygın sebeptir.
Çocuğun okul çağına gelmesi veya kademe atlaması. Anaokulundan ilkokula, ortaokuldan liseye geçiş gider yapısını değiştirir.
Çocuğun sağlık giderlerinin artması. Süreklilik taşıyan tedavi, diş tedavisi, gözlük ve fizik tedavi masrafları artırım sebebidir.
Nafaka yükümlüsünün gelirinde belirgin yükselme. Terfi, iş değişikliği veya ek gelir kaynağı doğması talebi destekler.
Nafaka alacaklısının gelir kaybı. İşten çıkarılma, hastalık veya çalışma gücünün azalması yeni değerlendirme gerektirir.
Barınma giderlerinin yükselmesi. Kira artışı, ev değişikliği ve aidat yükü dayanak oluşturur.
Çocuğun özel eğitim, kurs veya spor faaliyetine başlaması. Süreklilik taşıyan eğitim gideri artırım nedeni sayılır.
Sayılan durumların tamamı belge ile ispatlanmak zorundadır. Sözlü beyan tek başına yeterli sayılmaz. Kararın üzerinden geçen sürenin uzunluğu da mahkemenin takdirini etkiler. Nafakanın belirlendiği tarihten itibaren uzun süre geçmişse enflasyon etkisi tek başına yeterli görülür.

Nafaka Artırım Davasının Şartları Nelerdir?

Mahkeme, önce şartların gerçekleşip gerçekleşmediğini inceler. Şartlar sağlanmadan miktar tartışmasına geçilmez. Aranan şartlar aşağıda sıralanmıştır.
Kesinleşmiş nafaka kararının varlığı. Mahkemece hükmedilmiş ve kesinleşmiş nafaka olmadan artırım istenemez.
Nafaka alacaklısı sıfatı. Davayı yoksulluk nafakasında alacaklı eş, iştirak nafakasında velayet sahibi ebeveyn, yardım nafakasında ise nafaka alacaklısı açar.
Koşullarda esaslı değişiklik. Tarafların mali durumundaki değişimin önemli ve sürekli olması gerekir (TMK m. 176/4).
Hakkaniyet gerekliliği. Mali durum değişmese dahi mevcut miktarın hakkaniyete aykırı hale gelmesi tek başına yeterlidir.
Nafaka yükümlüsünün ödeme gücü. İstenen miktar, yükümlünün geliriyle orantılı olmalıdır. Ödeme gücünü aşan rakam kabul edilmez.
Belge ile ispat. Artışı gerektiren her olgu fatura, resmi yazı, rapor veya kayıtla desteklenmelidir (HMK m. 190).
Kararda ÜFE veya TÜFE oranında otomatik artış hükmü bulunması, yeni dava açılmasına engel oluşturmaz. Otomatik artış yalnızca endeks kadar yükselme sağlar. Çocuğun ihtiyaçlarında endeksin ötesinde değişim doğduğunda dava açılır. Mahkeme, otomatik artış hükmünü değerlendirirken olağanüstü değişikliğin varlığını arar.

Nafaka Artırım Miktarı Nasıl Belirlenir?

Artış miktarı, TÜİK verileri ile tarafların ekonomik durumu birlikte değerlendirilerek belirlenir. Yargıtay uygulamasında başlangıç ölçütü, TÜİK’in açıkladığı on iki aylık ortalama ÜFE oranıdır. Tarafların gelir ve giderlerinde olağanüstü değişiklik yoksa nafaka endeks oranında yükseltilir ve önceki kararda kurulan denge korunur. 2022 sonrasında ÜFE ile TÜFE arasındaki fark açıldığından mahkemeler somut dosyada TÜFE oranını veya iki endeksin ortalamasını da esas alır. Hesap basittir; mevcut nafaka, artış oranıyla çarpılarak yeni miktar bulunur. Endeks yalnızca alt sınır oluşturur. Çocuğun okul kademesi değişmiş, sağlık gideri doğmuş veya yükümlünün geliri belirgin biçimde artmışsa mahkeme endeksin üzerinde miktara hükmeder. Mahkeme ayrıca ekonomik ve sosyal durum araştırması yaptırır; kolluk marifetiyle tarafların gelir, taşınmaz ve araç durumu tespit edilir.

Dava Ortalama Ne Kadar Sürer?

Yargılama uygulamada altı ay ile bir yıl arasında sonuçlanır. Duruşma sayısı genellikle iki ile dört arasında değişir. Süreç dilekçeler teatisiyle başlar; davalıya tebligat, cevap dilekçesi, cevaba cevap ve ikinci cevap aşamaları yaklaşık üç ay alır. Ön inceleme duruşmasında uyuşmazlık konuları belirlenir. Tahkikat aşamasında ekonomik ve sosyal durum araştırması yapılır, tanıklar dinlenir ve belgeler toplanır. Kolluk araştırmasının dönüş süresi dosyanın seyrini doğrudan etkiler. Karar sonrası istinaf yoluna başvurulursa süreç altı ay ile bir yıl daha uzar. Parasal sınırın altında kalan dosyalarda istinaf kararı kesindir ve temyiz yolu kapalıdır. Sürenin kısalmasında en etkili unsur, delillerin dava dilekçesiyle birlikte eksiksiz sunulmasıdır.

Yetkili ve Görevli Mahkeme

Görevli mahkeme aile mahkemesidir (4787 sayılı Kanun m. 4). Aile mahkemesi bulunmayan yerlerde dosya, aile mahkemesi sıfatıyla asliye hukuk mahkemesinde görülür. Yetkili mahkeme ise nafaka alacaklısının yerleşim yeri mahkemesidir (TMK m. 177). Düzenleme nafaka alacaklısını korumak amacıyla getirilmiştir; davacı, karşı tarafın bulunduğu şehre gitmek zorunda kalmaz. Yerleşim yeri değişmişse yeni adresteki aile mahkemesi yetkilidir. Yetki kuralı kesin nitelikte olmadığından davalı, süresinde ileri sürmezse yetkisiz mahkemede de yargılama devam eder.

Yargıtay Kararları Işığında Nafaka Artırım Davası

Yargıtay, artırım taleplerinde istikrarlı ölçütler geliştirmiştir. Aşağıda dört karar ve pratik sonuçları özetlenmektedir.

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, 02.07.2012 tarihli, 2012/11324 E., 2012/16635 K. sayılı kararında artış hesabında TÜİK tarafından açıklanan ÜFE oranının esas alınacağını belirlemiştir. Karar, endeks ölçütünü uygulamaya yerleştirmiştir. Pratik karşılığı açıktır; taraflar arasında olağanüstü değişiklik yoksa hakim endeks oranıyla bağlıdır.

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, 17.10.2016 tarihli, 2016/11305 E., 2016/11631 K. sayılı kararında TMK m. 176/4 gereği iki alternatif koşul aramıştır. Tarafların mali durumunun değişmesi veya hakkaniyetin zorunlu kılması yeterlidir. Karar hakkaniyeti bağımsız dayanak haline getirdiğinden, mali durum değişmese bile artırım istenebilir.

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, 30.11.2016 tarihli, 2016/9413 E., 2016/13704 K. sayılı kararında boşanmadan sonra dört yıl geçen dosyada çocuğun büyümesi ve ihtiyaçlarının artması karşısında nafakanın düşük kaldığını tespit etmiştir. Daire, en azından ÜFE oranında artırım yapılması gerekirken düşük miktara hükmedilmesini bozma sebebi saymıştır. Karar, endeksin altında kalan artırım kararlarının bozulduğunu göstermektedir.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 28.06.2021 tarihli, 2021/4645 E., 2021/5308 K. sayılı kararında boşanmadan bir yıldan uzun süre geçen dosyada talebin tümüyle reddedilmesini hatalı bulmuştur. Daire, olağanüstü değişiklik ispatlanmasa dahi nafakanın ÜFE oranında artırılarak dengenin yeniden sağlanması gerektiğini belirtmiştir. Karar, ret kararlarına karşı istinaf başvurularında sık kullanılmaktadır.

Nafaka Artırım Davası Ücretleri

Masraflar harç, gider avansı ve avukatlık ücreti kalemlerinden oluşur. 2026 yılı için başvurma harcı 732 TL’dir. Nafaka davalarında nispi harç, talep edilen yıllık nafaka farkı üzerinden hesaplanır. Karar ve ilam harcı binde 68,31 oranındadır; dava açılışında karar harcının dörtte biri peşin olarak yatırılır. Örnek hesap şöyle işler. Aylık 3.000 TL artış talep ediliyorsa yıllık fark 36.000 TL olur ve peşin harç 615 TL civarında gerçekleşir. Avukatla takip edilen dosyalarda 164 TL vekalet pulu eklenir.

Gider avansı, tebligat ve tanık giderleri için peşin yatırılır. Aile mahkemelerinde 2026 yılı gider avansı taraf sayısına göre 2.500 TL ile 3.000 TL bandında seyreder. Ekonomik ve sosyal durum araştırması ile tanık dinlenmesi avansın artmasına yol açar. Harç, gider avansı ve pul birlikte hesaplandığında dava açılış maliyeti yaklaşık 3.500 TL ile 4.500 TL aralığındadır.

Avukatlık ücretinde taban, Türkiye Barolar Birliği tarafından hazırlanan ve 4 Kasım 2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi ile belirlenir. Tarifenin altında ücret kararlaştırılması yasaktır (Avukatlık Kanunu m. 164). Aile mahkemelerinde takip edilen davalarda maktu vekalet ücreti 45.000 TL olarak öngörülmüştür ve tutara KDV ayrıca eklenir. Nafaka davaları için tarifede özel hüküm vardır. Hükmolunan nafakanın bir yıllık tutarı üzerinden tarifenin üçüncü kısmına göre hesaplanan miktarın tamamı vekalet ücreti olarak hükmolunur; sonuç, maktu ücretin altına inemez (AAÜT m. 9/1). Reddedilen kısım için karşı tarafa vekalet ücreti yüklenmez (AAÜT m. 9/2). Yargılama giderlerini karşılayamayacak durumdaki kişiler adli yardım talebinde bulunur; talep kabul edilirse harç ve masraf yükümlülüğü geçici olarak kalkar (HMK m. 334-340).

Nafaka artırım davası avukatsız açılabilir mi?

Dava avukatsız açılabilir. Türk hukukunda hukuk davalarında avukatla temsil zorunluluğu bulunmamaktadır; taraf davasını kendisi takip eder. Uygulamada avukatsız açılan dosyalarda üç hata öne çıkar. İlki, talep sonucunda düşük rakam yazılmasıdır; aradaki fark kalıcı olarak kaybedilir. İkincisi, delillerin süresinde sunulmamasıdır; dilekçeler teatisi tamamlandıktan sonra yeni delil bildirmek kural olarak mümkün değildir (HMK m. 145). Üçüncüsü, karşı tarafın gelirini gösteren kayıtların mahkemeden istenmemesidir. Dosya basit görünse de miktarın tespiti teknik hesap gerektirir.

Nafaka artırım oranı sabit midir?

Artırım oranı sabit değildir. Her dosyada oran, tarafların ekonomik durumuna ve nafaka alacaklısının ihtiyaçlarına göre ayrı belirlenir. Kanunda veya tarifede önceden tanımlanmış sabit yüzde bulunmamaktadır. Mahkeme, TÜİK endeks verisini başlangıç noktası alır; ardından çocuğun yaşı, okul kademesi, sağlık durumu ve yükümlünün gelir seviyesini değerlendirerek oranı yukarı çeker. Kararda ÜFE veya TÜFE oranında yıllık otomatik artış hükmü varsa nafaka her yıl kendiliğinden yükselir ve ayrıca dava açmak gerekmez. Otomatik artış hükmü bulunan dosyalarda dava açılabilmesi için endeksin karşılamadığı ek ihtiyaçların doğmuş olması aranır.

Nafaka artırım davasında hangi deliller kullanılır?

Deliller iki grupta toplanır. İlk grup, nafaka alacaklısının artan giderlerini gösteren belgelerden oluşur. Okul kayıt ve ücret yazısı, kurs sözleşmesi, kira kontratı, elektrik ve doğalgaz faturaları, sağlık raporu ile ilaç ve tedavi giderleri en çok kullanılan belgelerdir. İkinci grup, nafaka yükümlüsünün gelir durumunu ortaya koyan kayıtlardan oluşur. SGK hizmet dökümü ve prim bildirgesi, vergi dairesi kayıtları, işyerinden alınacak ücret yazısı, tapu ve trafik kayıtları ile banka hesap hareketleri gruba dahildir. Kayıtların çoğu mahkemeden müzekkere talebiyle celbedilir; davacının kendi imkanıyla temin etmesi gerekmez. Mahkeme ayrıca kolluk aracılığıyla ekonomik ve sosyal durum araştırması yaptırır. Tanık beyanı da kullanılır; tanık, tarafların yaşam düzeyi ve çocuğun ihtiyaçları hakkında bilgi verir. Delillerin tamamının dava dilekçesinde bildirilmesi gerekir.

Davada tedbiren daha yüksek nafaka talep edilebilir mi?

Yargılama sürerken geçici artış talep edilir. Talebin dayanağı ihtiyati tedbir hükümleridir (HMK m. 389). İstek, dava dilekçesinde açıkça yazılmalı ve gecikmesinde sakınca bulunan durum somut biçimde ortaya konmalıdır. Uygulamada mahkemeler tedbir talebini dar yorumlar; çocuğun süreklilik taşıyan sağlık gideri veya eğitim ücreti gibi acil ödemelerde kabul edilir. Talep reddedilirse yargılama mevcut miktar üzerinden sürer. Reddedilen tedbir kararına karşı bir hafta içinde itiraz yolu açıktır (HMK m. 394). Tedbir talebinin reddi hak kaybına yol açmaz; aradaki fark, karar sonrasında dava tarihine kadar geriye işletilerek tahsil edilir.

Dava, geriye dönük nafaka farkı sağlar mı?

Davadan önceki dönem için fark istenemez. Buna karşılık dava tarihi ile karar tarihi arasında geçen süreye ait fark, kararın kesinleşmesiyle birlikte tahsil edilir. Yargılama bir yıl sürmüşse ve aylık 2.000 TL artışa hükmedilmişse birikmiş fark 24.000 TL olarak doğar. Alacak, ilamlı icra takibiyle faiziyle birlikte istenir; her ay için ayrı takip yapılmasına gerek kalmaz. Sonuçta yargılamanın uzun sürmesi alacak bakımından kayıp doğurmaz. Yine de dava, ihtiyaç doğduğu anda açılmalıdır; beklenen her ay, geri alınamayan fark anlamına gelir.

Nafaka artırım davası reddedilebilir mi?

Talep reddedilebilir. Ret kararının başlıca sebebi, koşullarda esaslı değişikliğin ispat edilememesidir. Mevcut nafakanın belirlendiği tarihten kısa süre geçmişse ve giderlerde belirgin artış doğmamışsa mahkeme talebi reddeder. İkinci sebep, nafaka yükümlüsünün ödeme gücünün bulunmamasıdır; işsiz kalan veya geliri düşen yükümlü aleyhine artırım kararı verilmez. Üçüncü sebep, kararda otomatik artış hükmü bulunması ve endeksin ötesinde yeni ihtiyaç doğmamasıdır. Talebin kısmen kabulü de sık görülür; mahkeme istenen rakamın altında miktara hükmeder. Reddedilen kısım için nafaka alacaklısı aleyhine vekalet ücretine hükmedilmez (AAÜT m. 9/2). Ret kararına karşı iki hafta içinde istinaf yoluna başvurulur.

Çocuğun ihtiyaçlarının artması nafaka artırım nedeni olur mu?

Çocuğun ihtiyaçlarının artması, iştirak nafakasının yükseltilmesi için en güçlü nedendir. Miktar belirlenirken çocuğun yaşı, eğitim durumu, sağlık ihtiyacı ve sosyal çevresine göre yaşam seviyesi birlikte değerlendirilir. Çocuk büyüdükçe giderleri kendiliğinden artar; beslenme, kıyafet, ulaşım ve eğitim kalemlerinin tamamı yükselir. Okul kademesi değişikliği, kurs kaydı, spor faaliyeti ve süreklilik taşıyan sağlık gideri somut gerekçe oluşturur. Çocuk ergin olduktan sonra iştirak nafakası kendiliğinden sona erer; eğitimi süren çocuk ise yardım nafakası talep eder. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, 05.05.2014 tarihli, 2014/67 E., 2014/6803 K. sayılı kararında üniversite eğitimi hedefleyen çocuğun babasının ekonomik desteğine ihtiyacı bulunduğunu kabul etmiş ve iştirak nafakası olarak alınan miktara yakın yardım nafakasına hükmedilmesi gerektiğini belirtmiştir. Talebin kabulü için giderlerin belgeyle ortaya konması gerekir.

Nafaka borçlusunun gelirinin artması nafakanın artırılmasını sağlar mı?

Nafaka borçlusunun gelirindeki artış, başlı başına dayanak oluşturur. TMK m. 176/4, tarafların mali durumunun değişmesini açıkça artırım sebebi saymıştır. Terfi, iş değişikliği, ikinci gelir kaynağı doğması veya taşınmaz edinimi mali durumdaki değişimi gösterir. Nafaka alacaklısı, artışı SGK hizmet dökümü, vergi kaydı, tapu ve trafik kayıtlarıyla ispatlar; kayıtlar mahkemeden müzekkere ile istenir. Yükümlünün gelirindeki yükselme çocuğun yaşam standardına da yansımalıdır; ebeveynin refahındaki artıştan çocuk da yararlanır. Mahkeme yine de dengeyi gözetir. Yeni miktar, yükümlünün gelir seviyesiyle orantılı biçimde ve alacaklının gerçek ihtiyacı ölçüsünde belirlenir.

Nafaka artırım davası açmadan önce karşı tarafa başvurmak gerekir mi?

Karşı tarafa önceden başvurmak zorunlu değildir. İhtarname göndermek veya arabulucuya gitmek dava şartı sayılmamaktadır. Nafaka alacaklısı, ihtiyacın doğduğu anda doğrudan aile mahkemesine başvurur. İhtarnamenin pratik faydası sınırlıdır; artış dava tarihinden itibaren hüküm doğurduğundan ihtarname tarihinin alacak bakımından etkisi bulunmaz. Aksine, ihtarname ile geçen süre kayıp doğurur. Taraflar aralarında anlaşarak nafakayı yükseltirse yazılı protokol düzenlenmesi ve ödemenin banka kanalıyla yapılması gerekir. Protokol mahkeme kararı yerine geçmediğinden, ödemenin durması halinde icra takibi ancak mahkeme ilamına dayanır.

Nafaka artırım davası açtığım tarihten itibaren mi geçerli olur?

Yeni miktar, davanın açıldığı tarihten itibaren geçerli olur. Mahkeme kararında aksine düzenleme yer almadıkça artış, dilekçenin mahkemeye verildiği güne kadar geriye işletilir; karar tarihi esas alınmaz. Dava tarihinin belirlenmesinde dilekçenin mahkeme kaydına girdiği gün dikkate alınır (HMK m. 118). Harç veya gider avansı eksik yatırılmışsa mahkeme tamamlanması için kesin süre verir; eksiklik giderilmezse dosya usulden reddedilir (HMK m. 115, m. 120/2). Kayıt tarihi ile ödeme arasındaki farkın hak kaybına dönüşmemesi için harcın dilekçeyle aynı gün yatırılması gerekir.

Çocuğum özel okula başladı, nafakayı artırabilir miyim?

Özel okula başlama geçerli gerekçedir. Talebin kabulü iki koşula bağlıdır. İlki, nafaka yükümlüsünün gelir düzeyinin okul ücretini karşılamaya elverişli olmasıdır; asgari ücretle çalışan yükümlü aleyhine yüksek okul ücreti yansıtılmaz. İkincisi, özel okul tercihinin çocuğun yararına ve ailenin yaşam standardına uygun bulunmasıdır. Yükümlünün geliri yüksekse ve çocuk daha önce de özel eğitim almışsa mahkeme okul ücretini doğrudan hesaba katar. Tek taraflı kayıt yaptırılması, ücretin tamamının karşı tarafa yüklenmesini sağlamaz; mahkeme gideri taraflar arasında gelir oranına göre paylaştırır. Okul kayıt sözleşmesi, ücret tarifesi ve ödeme belgeleri dilekçeye eklenmelidir.

Anlaşmalı boşanmada belirlenen nafaka artırılabilir mi?

Anlaşmalı boşanma protokolüyle belirlenen nafaka artırılabilir. Protokol, hakim onayıyla mahkeme kararına dönüştüğünden diğer nafaka kararlarıyla aynı hukuki niteliği taşır. TMK m. 176/4, kararın nasıl kurulduğuna bakmaksızın uyarlama imkanı tanır. İştirak nafakası çocuğun hakkı olduğundan, protokoldeki “artırım talep edilmeyecektir” kaydı çocuk yönünden sonuç doğurmaz. Yoksulluk nafakasında da Yargıtay uygulaması, koşullar esaslı biçimde değiştiğinde artırım yolunu kapatmamaktadır. Protokole yıllık artış oranı yazılmışsa nafaka her yıl kendiliğinden yükselir; endeksin karşılamadığı ihtiyaçlar doğduğunda dava yine açılır. Uygulamada anlaşmalı boşanmalarda nafaka düşük belirlendiğinden, artırım dosyalarının önemli kısmı protokolle bağlanan boşanmalardan gelmektedir.

Nafaka artırım davasında arabulucuya gitmek zorunlu mu?

Arabulucuya gitmek zorunlu değildir. Dava şartı arabuluculuk; ticari uyuşmazlıklar, işçi alacakları, kira ilişkisinden doğan uyuşmazlıklar, ortaklığın giderilmesi, kat mülkiyeti ve komşu hakkı davaları için öngörülmüştür. Aile hukukundan kaynaklanan nafaka uyuşmazlıkları kapsam dışındadır. Taraflar isterse ihtiyari arabuluculuk yoluna başvurur; anlaşma sağlanırsa düzenlenen belge, icra edilebilirlik şerhiyle ilam niteliği kazanır. Aile içi şiddet iddiası taşıyan uyuşmazlıklar arabuluculuğa elverişli sayılmaz (6325 sayılı Kanun m. 1/2). Aile mahkemesi ayrıca yargılama sırasında tarafları sulha davet eder ve gerektiğinde uzmanlardan görüş alır (4787 sayılı Kanun m. 7). Sulh sağlanamazsa yargılama olağan seyrinde sürer.

Özet

Nafaka artırım davası, kesinleşmiş nafakanın değişen koşullara uyarlanması için TMK m. 176/4 uyarınca açılır ve nafaka alacaklısının yerleşim yerindeki aile mahkemesinde görülür. Kesinleşmiş karar, koşullarda esaslı değişiklik ve yükümlünün ödeme gücü temel şartlardır. Enflasyon, çocuğun okul kademesi değişikliği, sağlık gideri, kira artışı ve yükümlünün gelirindeki yükselme başlıca nedenlerdir. Miktar, TÜİK endeks verisi başlangıç alınarak ve tarafların ekonomik durumu incelenerek belirlenir; hakim talepten fazlasına hükmedemez. Yargılama genellikle altı ay ile bir yıl sürer ve iki ile dört duruşmada tamamlanır. Artış dava tarihinden itibaren geçerli olduğundan yargılama süresi alacak kaybı doğurmaz; birikmiş fark ilamlı icra ile tahsil edilir. 2026 yılında dava açılış maliyeti harç, gider avansı ve pul ile yaklaşık 3.500 TL ile 4.500 TL arasındadır; avukatlık ücretinde taban Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi ile belirlenir. Arabuluculuk zorunlu değildir, karşı tarafa önceden başvurma şartı aranmaz. Anlaşmalı boşanma protokolüyle belirlenen nafaka da davaya konu olur. Çözüm Hukuk Bürosu, nafaka artırım süreçlerinde dilekçe hazırlığı, delil toplanması ve dava takibi hizmeti sunmaktadır.